Door Cel Vandewinkel, ZNA Jan Palfijn Merksem

 

Op onze afdelingen urologie in het ziekenhuis (verpleegafdeling, consultatie en operatie kwartier) worden er heel wat verblijfskatheters gebruikt. In het kort overlopen we al die katheters met hun indicatie en met hun voor- en nadelen.

 

 

Latex katheterLatex katheter is een natuurlijk soepel rubber maar met smallere inwendige diameter door inwendige vochtabsorptie. Ze mogen niet gebruikt worden bij patiënten met latex allergie. Encrustratie van de katheter treedt ook sneller op en kan de katheter ook rapper verstoppen.

 

 

 

Silicone katheter en glycerine spuitSilicone katheters worden beter verdragen door het urethrale weefsel, geven minder irritatie, zijn soepel, er zit geen latex in. Ze hebben een dunnere buitenwand en dus ook een grotere interne diameter, zijn soepel maar door hun soepelheid en dunne wand zijn ze soms moeilijker te plaatsen. Encrustratie treedt later op als bij de latex katheter.  Als de ballon opgeblazen wordt met gewoon water kan het vocht diffuus en heel langzaam wegsijpelen. Daarom is het beter de ballon op te blazen met glycerine oplossing , die soms meegeleverd wordt met de katheter. Nadeel van de silicone katheter is dat er sneller een kraagje kan gevormd worden ter hoogte van de ballon en dit zeker bij de suprapubische katheter. Als er een kraagje gevormd is geeft dat problemen bij het verwijderen van de katheter. Men kan lichte of felle weerstand voelen bij het verwijderen (zeker in het begin) en men kan de urethra kwetsen. De silicone katheter kan tot 2 maand ter plaatse blijven.

 

 

 

Kraagjes bij silicone katheterEr bestaan ook gesiliconeerde katheters maar die zijn niet volledig uit silicone: ze hebben niet de voordelen van de silicone katheter en bieden geen of weinig meerwaarde als de latex katheter. De hydrogel katheter is een katheter met een hydrogel coating. De hydrogelcoating zorgt ervoor dat de katheter steeds glad blijft aanvoelen in een vochtig milieu. Vermits de urethra vocht afscheidt blijft de katheter ook  glad in de urethra. Voordeel hiervan is dat de katheter sneller in te brengen is omdat hij gemakkelijker kan opgeschoven worden door zijn gladheid. Ook het dragen van de hydrogel katheter zelf wordt door de patiënten als comfortabeler ervaren (in vergelijking met andere katheters), vooral door mannen. Hydrogel katheters worden beter verdragen door het urethrale weefsel, geven minder irritatie. Encrustratie treedt later op als bij de latex katheter.

 

 

 

Harde tieman verblijfskatheter
Harde tieman verblijfskatheter: normaal wordt er steeds een nelaton katheter gebruikt , ook bij mannen. Er bestaat ook een harde tieman verblijfskatheter die ideaal is om tijdelijk te plaatsen bij de man als het niet lukt met de klassieke verblijfskatheters. Best enkel laten gebruiken door urologen of urologische verpleegkundigen.

Antibiotica en zilver geïmpregneerde katheters bestaan ook maar worden zeer weinig gebruikt. Ze zouden minder infecties hebben als andere katheters maar enkel de eerste 5 dagen. Ze zijn vrij duur en op langere termijn van meer als 5 dagen hebben ze ook geen enkele meerwaarde. Voor kortdurende katheters op intensieve zorgen kunnen ze soms wel aangewezen zijn.

 

Wanneer een verblijfskatheter korte tijd ter plaatse blijft – niet langer dan 5 a 7 dagen – gaat de voorkeur uit naar een latex katheter. Bij een langere toepassing zijn hydrogel- of 100% siliconenkatheters het meest aangewezen. Ze kunnen ook langer blijven zitten tot 2 maand als er geen encrustratie is.

 

Er bestaat ook een speciale thermistor katheter met aan het uiteinde van de katheter een thermistor die constant de temperatuur van de patiënt digitaal meet. Deze katheter wordt vooral op intensieve zorgen gebruikt

 

 

Dikte

Bij volwassenen kunnen de diktes van de verblijfskatheters variëren van ch12 tot ch18. De voorkeurdikte voor een verblijfskatheter bij een volwassen vrouw is ch 14 a 16 en bij de man ch16. Bij de haematurie katheter kan de ch. oplopen tot ch.24

 

Preconnected

De voorkeur gaat uit naar het gebruik van een steriele katheter die via verzegeling geconnecteerd is aan steriel opvangmateriaal met afloop. Dit om te voorkomen dat de katheter ontkoppeld wordt. Ontkoppelen van de katheter bevordert sneller ontwikkelen van UWI.

 

 

urobel logo