“Nu de economische crisis invloed heeft op steeds meer domeinen van onze samenleving, is het niet ongebruikelijk dat zowel publieke als private gezondheidsorganisaties te kampen krijgen met toenemende financiële problemen. In heel Europa leiden een snel vergrijzende bevolking en een parallelle toename van chronische ziekten, zoals diabetes, tot een stijging van de vraag naar zorg en dus ook tot een verhoging van de zorgkosten en openbare ziekteverzekering. Bovendien zorgt de focus van de EU op de verbetering van het sociaal welzijn en de werkomstandigheden in alle sectoren voor een aantal nieuwe wetten en richtlijnen die meer gestandaardiseerde, doeltreffender en veiligere beleidsvormen in de lidstaten moeten garanderen. Voor Europese werkgevers in de zorgsector betekent dit een nog dringender behoefte aan investeringen in opleiding in en implementatie en evaluatie van veiligheidsmaatregelen voor hun personeel.”

Europese Richtlijn inzake veiligheid voor de zorgverlener

“Heel opmerkelijk is het anticiperende karakter van de nieuwe Europese Richtlijn inzake veiligheid voor de zorgverlener die al op 11 mei 2013 van kracht zal worden. Een specifiek aspect in de veiligheid van de werknemer – de preventie van prikaccidenten die kunnen leiden tot een potentieel fatale infectie – is van heel groot belang. Dit werd benadrukt in een rapport van de Belgische minister Maggie de Block, Staatssecretaris van Asiel en Migratie, Maatschappelijke Integratie en Armoedebestrijding, en Afgevaardigd Minister van Justitie. In het rapport staat vermeld dat dergelijke prikaccidenten in België 60 zorgverleners per dag kunnen treffen.”

Financiële druk

“Samen leggen de personeel- en patiëntgerichte eisen een aanzienlijke financiële druk op de zorgsector. Veel ziekenhuizen draaien nu al enkele jaren met verlies en kunnen niet langer rekenen op onuitputtelijke middelen om hun investeringen te financieren. Bijgevolg zal het nu en in de toekomst voor de besluitvormers in de zorgsector cruciaal zijn om alle potentiële bronnen van financiering te identificeren. Alleen dan zullen ze de nodige investeringen kunnen doen om te zorgen voor de vereiste verbeteringen op het vlak van prestatie en doeltreffendheid, zodat ze competitief blijven en tegelijk ook een voorbeeldfunctie vervullen dankzij de verbeteringen in veiligheid, kwaliteit en algemeen welzijn binnen hun organisaties.”

Structuur- en cohesiefondsen

“Het regionale beleid van de EU stelt al enkele jaren verschillende fondsen beschikbaar voor de zorgsector. Zo zijn er de Structuur- en Cohesiefondsen die streven naar sociale cohesie en naar een vermindering van de ongelijkheid binnen de zorg. In hun huidige plan voor 2007-2013 werken deze Structuur- en Cohesiefondsen aan de verwezenlijking van drie grote doelstellingen. Deze fondsen kunnen volledig of gedeeltelijk toegewezen worden om administratieve doeltreffendheid, risicopreventie, verbetering van fysiek en menselijk kapitaal en aanpassingsvermogen te financieren, innovatie te promoten en de ontwikkeling van inclusieve arbeidsmarkten te bevorderen. De Structuur- en Cohesiefondsen zijn samen goed voor € 308.041 miljard waarvan € 30 miljard is toegewezen aan specifieke projecten. Slechts 3% van deze kostbare middelen ging naar de gezondheidszorg.”

Investeren in een veilige werkomgeving

“De EU/2010/32 Richtlijn verplicht de gezondheidsorganisaties om hun werknemers een zo veilig mogelijke werkomgeving te bieden, wat dan weer leidt tot hogere kwaliteit en veiligheid in de patiëntenzorg. De wetgeving zal van ziekenhuismanagers eisen dat ze risico-evaluaties uitvoeren, rapportagesystemen voor ongevallen en verwondingen implementeren en dat ze investeren in een veilige werkomgeving en een veilige en beschermende uitrusting die speciaal ontwikkeld worden om blootstelling aan besmette scherpe voorwerpen te voorkomen. Als we kijken naar de verschillende mogelijkheden die voorgesteld worden door de Structuur- en Cohesiefondsen, wordt al snel duidelijk dat ze kunnen bijdragen tot de meeste van deze eisen. Opleiding van personeel, rapportering van ongevallen en zelfs compensatie voor verwondingen van het personeel kunnen bijvoorbeeld gedekt worden door het luik Regionale Concurrentie en Tewerkstelling van het plan. Hetzelfde geldt voor de investering in veiligere gebouwen en veiligheidsinfrastructuur. Deze vallen immers ook perfect onder de noemer risicopreventie en bescherming van menselijk kapitaal die gedekt wordt door de Convergentiedoelstelling van de fondsen. Deze korte illustratie toont aan dat er ontelbare vormen van financiële steun bestaan voor proactieve managers in de gezondheidszorg die graag willen blijven presteren in ons moeilijke economische klimaat. 11 mei 2013 komt snel dichterbij en ik zou hen willen aanmoedigen om gebruik te maken van deze middelen die van onschatbare waarde zijn, maar die totnogtoe bijna onopgemerkt zijn gebleven,” besluit Paul De Raeve.