Al meer dan 15 jaar, zonder ophouden, streeft de afdeling Beeldvorming van het CHR in Luik ernaar het stralingsrisico voor haar patiënten terug te dringen. « Een betere beeldkwaliteit is belangrijk, maar de stralingsdosis is minstens even belangrijk. De straling verminderen was altijd al een van onze prioriteiten, vooral voor de pediatriepatiënten », zegt een trotse Dr. Laurent Collignon, hoofd van de dienst Beeldvorming van het CHR.

 

« Ons ziekenhuis krijgt vaak vragen van ouders die zich zorgen maken over straling waaraan hun kind tijdens een behandeling blootgesteld wordt. In dat verband is het van cruciaal belang dat we voor het juiste apparaat kiezen, met veel aandacht voor de veiligheid. » Daarom heeft het CHR twee CT-scanners van de laatste generatie (SOMATOM Perspective van Siemens) aangekocht, de ene voor de dienst radiologie en de andere voor de spoedafdeling. Een heel verstandige keuze vandaag de dag, zo blijkt.

 

Dosiscontrole

AV Controlatom, een vereniging zonder winstoogmerk die erkend wordt door het Federaal Agentschap voor Nucleaire Controle (FANC), voert elk jaar controles uit op de stralingsdosis van medische beeldvormingstoestellen in Belgische zieken­huizen (op basis van dosisstudies die het FANC jaarlijks vraagt). Het was na een dergelijke controle dat Dr. Laurent Collignon en zijn team van de afdeling medische beeldvorming van het Luikse ziekenhuis het goede nieuws vernamen dat een van de CT-scanners met een van de kleinste stralingsdoses in België in het CHR te vinden is. « Dat is een aangename verrassing. Ik ben zeer blij en fier dat het CHR tot de Belgische ziekenhuizen behoort waar de stralingsdosis het kleinst is. »

 

Europese richtlijnen

« In België wordt de straling die een CT veroorzaakt, berekend op basis van een statistische percentielscore, met 25ste percentiel als streefcijfer en 75ste percentiel als maximumwaarde, overeenkomstig de richtlijnen betreffende goede praktijken  van de Europese Commissie », verduidelijkt Nathalie Gerardy, erkend stralingsfysica-expert en deskundige bij AV Controlatom.

 

Jaarlijks nazicht van de stralingswaarden

Nathalie Gerardy berekent gemiddelde en mediane waarden op basis van cijfers die lokaal werden opgetekend bij periodieke controles van de stralingsdoses en die de ziekenhuizen jaarlijks melden. Die resultaten worden vergeleken met de diagnostische referentieniveaus die worden vastgelegd door het FANC en meegedeeld aan de verantwoordelijke van de af­deling medische beeldvorming van het ziekenhuis, samen met tips over hoe systemen voor het verminderen van stralingsdoses voor patiënten te verbeteren zonder dat de beeldkwaliteit eronder gaat lijden.

 

Ze legt ook uit hoe de stralingsdosis bepaald wordt: «  In België is het 25ste percentiel de minimumwaarde en het 75ste percentiel de maximumwaarde die voor stralingsdoses vastgelegd is. Die 25e p wordt beschouwd als “de beste praktijk” voor de gezondheidssector, zoals gedefinieerd in de richtlijnen van de Europese Gemeenschap. Het 75e p wordt omschreven als de “limiet voor goede praktijken”, wat betekent dat een ziekenhuis die limietwaarde best niet overschrijdt tijdens een routineonderzoek bij een standaardpatiënt. »

 

« Wanneer de stralingscontrole van een scanner een overschrijding van het 75e p aantoont, moet ik de omstandigheden onderzoeken waarin die waarden bereikt werden. Dat wil ook zeggen dat ik naga of de werkmethoden en het gebruikte materiaal op de ene of andere manier verbeterd kunnen worden. In het geval van het CHR stelden we echter bij meerdere onderzoeken uitzonderlijk kleine doses vast, rond of soms zelfs onder het 25e p, maar met behoud van een beeldkwaliteit die aan de geldende normen voldoet. Om elke fout bij de metingen uit te sluiten, werden controles herhaald. Die bevestigden alleen maar de eerdere resultaten : straling met een waarde rond het 25e percentiel is de norm geworden voor het CHR in Luik. »