Haast en spoed is zelden goed. Hoewel het spreekwoord in een aantal gevallen waar kan zijn, is het zeker niet van toepassing op hulpverleners die, getraind in snelle respons, er in het bijzonder op letten dat hun interventies in optimale veiligheidsomstandigheden plaatsvinden. Een voorbeeld hiervan is het medische team van de Service mobile d’urgence et de réanimation (SMUR) du Centre Hospitalier Régional Val de Sambre, voor wie urgentie steeds samenvalt met waakzaamheid.
 

De spoedgevallendienst (Service des Urgences) van de CHR Val de Sambre onthaalt spoedeisende patiënten 24/7. Voor medische noodgevallen buiten het ziekenhuis beschikt de dienst ook over een mobiele nood- en reanimatiedienst (Service Mobile d’Urgence et de Réanimation: SMUR) waarvan het team bestaat uit een noodarts en een verpleegkundige gespecialiseerd in intensieve zorg en dringende medische bijstand (soins intensifs et aide médicale urgente : SIAMU), die zowel als verpleegkundige als bestuurder van het noodvoertuig optreedt.
 

De SMUR is op elk moment bereikbaar via het nummer 112 (Europees noodnummer) en reist met behulp van een snel interventievoertuig. Deze mobiele ziekenhuiskamer dient om eerste hulp te bieden aan patiënten wier aandoening monitoring g of spoedeisende medische zorg en reanimatie vereist, al dan niet met of zonder verdere overplaatsing naar de dichtstbijzijnde geschikte zorginstelling. “Er dient opgemerkt te worden dat de SMUR geen patiënten vervoert”, zegt Guy Van Bellinghen, SIAMU – verpleegkundige bij CHR Val de Sambre. Indien de situatie van de patiënt vereist dat hij of zij naar het ziekenhuis wordt gebracht, wordt deze taak uitgevoerd door een ambulance (in opdracht van de 112 – dienst, n.v.d.r.). In dit geval stapt onze spoedarts in de ambulance en vergezelt hij de patiënt tot bij aankomst in de aangewezen zorginstelling. »
 

Een optimale organisatie
Om haar missie te kunnen vervullen, moet de SMUR beschikken over een strenge medische en logistieke organisatie, waaraan een reeks parameters voldoen. “Om ervoor te zorgen dat de patiëntenzorg echt veilig is, moet deze op drie niveaus geoptimaliseerd worden”, legt Dr. Véronique Mazy, noodarts en SMUR-hulpverlener van het CHR Val de Sambre, uit. “Allereerst hebben we een werkend voertuig nodig, dat niet alleen rijdt, maar ook communiceert. Het is belangrijk dat het voertuig perfect is aangesloten, zowel op de 112-dienst als op de GPS, want aangezien we in een noodsituatie werken, is het essentieel om geen tijd te verspillen. Ten tweede moeten er voldoende materiële zaken aanwezig in zijn, d.w.z. functionele apparatuur en een volledige voorraad geneesmiddelen, hetgeen voortdurende controle en regelmatige controles vereist. En daarnaast heb je natuurlijk ook getraind personeel nodig”.
 

Het hoofd koel houden
Werken in noodgevallen is niet zonder risico’s. Daarom moet het SMUR-team bij elke fase van de interventie uiterst waakzaam zijn. “Vandaag hebben we het geluk dat we permanent kunnen rekenen op de 112-dienst”, zegt G. van Bellinghen.“Nog voordat we in het voertuig stappen, staat onze bestemming al geprogrammeerd in de GPS, wat een aanzienlijke tijdwinst oplevert. Dankzij de geolokalisatie kan de 112 – dienst ons ook gemakkelijk lokaliseren en begeleiden in geval van een foutieve verplaatsing. Dit alles is zeer praktisch, zolang het systeem maar werkt aangezien we nooit gevrijwaard zijn van pannes. De meest delicate kwestie op de weg is het gedrag van automobilisten. Zo hebben bijvoorbeeld bepaalde automobilisten de reflex om te remmen op soms zeer gevaarlijke plaatsen in plaats van te versnellen en de weg vrij te maken. Dit kan zeer gevaarlijk zijn.” Ook de houding van weggebruikers bij een ongeval is vaak zeer gevaarlijk. “Soms komen we ter plaatse voordat de politie dat doet, en dan is het niet altijd gemakkelijk om de spanningen en gedragingen ter plekke onder controle te houden. Het is van het grootste belang om extra ongelukken te voorkomen (nieuwe ongevallen die de uitgangssituatie verergeren, n.v.d.r.).”
“Deze waakzaamheid wordt vervolgens toegepast bij het contact met de patiënt en diens familie. “Het achterhalen van de exacte identiteit van de patiënt is fundamenteel”, zegt Dr. V. Mazy. Het is echter mogelijk dat de familie niet de juiste identiteitsdocumenten doorgeeft. Dit is een cruciale stap. “Om een goede zorgverlening te garanderen, moet de communicatie eerlijk en blijvend zijn. “We moeten het probleem toelichten aan de 112-diensten en vervolgens aan de zorginstelling die de zorgen voor de patiënt overneemt. De verstrekte informatie over de toestand van de patiënt en de geleverde zorgen moet zowel mondeling als schriftelijk uiterst nauwkeurig zijn.”
 

Veiligstelling van de situatie
De samenwerking met andere hulpverleners – politie, brandweerlieden, ambulancechauffeurs – moet ook onder de best mogelijke omstandigheden worden uitgevoerd, wat niet altijd vanzelfsprekend is in emotioneel moeilijke situaties. “We geven geen bevelen, maar we moeten er steeds voor zorgen dat de correcte medische procedures worden gehandhaafd, zelfs bij de toepassing van extractietechnieken voor patiënten in geval van een beschadigd voertuig”, legt Dr. V. Mazy uit. En dan moeten we er in het algemeen voor zorgen dat elke hulpverlener zijn of haar rol naar behoren vervult, zodat de veiligheid van iedereen gewaarborgd is en onze missie tot een goed einde komt. Het houdt meer in dan louter “eenvoudige” patiëntenzorg, het is aan ons om de hele situatie onder controle te houden.
 

Drie voertuigen beschikbaar
De CHR Val de Sambre beschikt over drie hulpverleningsvoertuigen. De laatste aankoop dateert van april. “Het eerste, zeer oude, maar nog steeds functionele, voertuig wordt vooral gebruikt tijdens sensibiliseringsdagen, bijvoorbeeld om jongeren kennis te laten maken met de werkwijze van de SMUR. De andere twee, beide zeer recent en uitgerust met de modernste technologie, worden afwisselend gebruikt. Zo beschikken we steeds over een voertuig in uitstekende staat en kunnen we, indien nodig, ook andere SMUR-diensten in de regio helpen.”