Koen Neve, Dirk Verschueren, Bart Schelfhout en Luc De Roos in de kleurrijke wachtzaal van de polikliniek, een werk van kunstenaar Djos Janssens

 

Nieuwbouw AZ Nikolaas Campus Beveren in maart officieel geopend
 

In aanwezigheid van Vlaams Minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin Jo Vandeurzen, Prof. Herman Nys, voorzitter van de Raad van Bestuur van AZ Nikolaas, en Marc Van De Vijver, burgemeester van Beveren, opende het nieuwbouwziekenhuis AZ Nikolaas in Beveren officieel de deuren op 17 maart. Wij gingen langs voor een gesprek met enkele van de drijvende krachten achter het nieuwbouwproject.

 

Ook voor Koen Neve (facilitair directeur), Dirk Verschueren (diensthoofd bouwprojecten), Bart Schelfhout (projectleider) en Luc De Roos (technisch diensthoofd) is het een unieke mijlpaal nu het nieuwe ziekenhuis in gebruik is genomen. “Na enkele jaren actief het bouwproject te zien evolueren, geeft het uiteraard een grote voldoening eindelijk de stap naar het nieuwe ziekenhuis gezet te kunnen hebben. Zowat alle medewerkers uit Beveren keken ook uit naar deze nieuwe start. Dat kon je bijvoorbeeld zo afleiden uit de motivatie waarmee iedereen meewerkte aan de uiteindelijke verhuis”, vertelt Koen Neve bij het begin van een aangenaam gesprek.

 

Groeiende rol binnen het ziekenhuisnetwerk

AZ Nikolaas BeverenHoewel de officiële opening op 17 maart 2016 plaatsvond, zijn de werkzaamheden rondom het ziekenhuis nog aan de gang. In mei wordt gestart met de afbraak van het gebouw gelegen aan de straatzijde (N70). Het gebouw moet plaatsmaken voor de inrit naar de ondergrondse parking voor 150 voertuigen. Daaropvolgend wordt de rest van het oude ziekenhuis afgebroken en vormen de omgevingswerken, zoals de aanleg van de tuin, het laatste hoofdstuk van het nieuwbouwverhaal. “In het najaar van 2017 is alles in principe afgerond”, blikt Bart Schelfhout vooruit. “Het betekent de voltooiing van een project waar begin jaren ’90 voor het eerst al over gesproken werd. Ten gevolge van de fusie werden de oorspronkelijke plannen afgevoerd, maar het idee bleef wel sluimeren. De plannen die nu uitgevoerd werden, kaderden in een volledig nieuw masterplan van AZ Nikolaas dat rekening hield met de specifieke rollen van de verschillende campussen (Sint-Niklaas, Beveren, Hamme, Sint-Gillis-Waas en Temse).”

 

In het ZorgStrategisch Plan van AZ Nikolaas werd al bepaald dat Beveren als subacute campus uitgebouwd zou worden, naast Sint-Niklaas (acute campus) en Hamme, Temse en Sint-Gillis-Waas (voornamelijk polikliniek). Het nieuwe ziekenhuis in Beveren beschikt voortaan over vijf verblijfsafdelingen, goed voor 104 verblijvende patiënten (kenletters G, SP Loco en SP Palliatieve). Naast de verblijfsfunctie is er een belangrijke ambulante activiteit met een dagziekenhuis met 24 posities en drie operatiezalen, een low care afdeling voor dialyse, een revalidatiecentrum en een polikliniek.

 

“De oppervlakte van ons ziekenhuis stijgt van ca. 8500m2 naar 11000m2. Ten opzichte van de vorige campus nemen onze activiteiten met zo’n 25% toe. Het aanbod consultatie-uren stijgt met 56%, alsook het aantal disciplines. Het betreft dus niet alleen een vernieuwing, maar ook een groei”, pikt Koen Neve in. Nieuw in de polikliniek zijn onder andere dermatologie, een borstkliniek en een consultatie kinder- en jeugdpsychiatrie.

 

AZ Nikolaas Beveren

“Een van de grootste uitdagingen in dit project was het optimaal gebruiken van de beschikbare ruimte”, legt Dirk Verschueren uit. “Om te kunnen starten, moest een deel van de gebouwen al afgebroken worden. Maar ondertussen moest onze dienstverlening wel operationeel blijven natuurlijk. De werken vonden vervolgens plaats tussen de bestaande gebouwen. Dit vereiste een berekende aanpak. Zo is op dit moment de nieuwe hoofdingang bijvoorbeeld nog niet toegankelijk. De bezoekers maken nog steeds gebruik van hun vertrouwde ingang. Pas nadat we de laatste afbraakwerken voltooid zullen hebben, kunnen de mensen binnen langs de échte grote poort. Een andere moeilijkheid was de nabijheid van het woonzorgcentrum en in het algemeen de buurtbewoners. Naar geluidsnormen waren we gelimiteerd en hier wilden we ook echt rekening mee houden om de overlast te beperken.”

 

Acht percelen tijdens bouw

“Er was één aannemer die instond voor de ruwbouw winddicht. Voor de installatie binnen kozen we voor 8 percelen: HVAC – sanitair, medische gassen, elektriciteit en liften waren de 4 technische percelen. Daarnaast waren er nog vier andere betreffende de bouwkundige afwerking: wanden – deuren – plafonds, vloerafwerking, muurafwerking en maatwerkmeubilair”, licht Bart Schelfhout toe.

 

AZ Nikolaas“Een opvallende vernieuwing in ons ziekenhuis moet toch wel de toepassing van spanplafonds zijn met hun ingebouwde verlichting. Boven elk bed bevindt zich nu een dubbel spanplafond waarbij de led-verlichting rondom de profielen gemonteerd is. Die verlichting kan op drie niveaus geschakeld worden: basisverlichting, leesverlichting en verzorgingsverlichting.”

 

 

 

Dirk Verschueren: “Het is inderdaad een uniek systeem dat heel erg goed onthaald wordt door patiënten en verplegers. Afhankelijk van de situatie kan je de juiste sfeer creëren en storende schaduwen, tijdens het toedienen van zorg, worden vermeden door het feit dat de invallende lichtstralen uit diverse richtingen komen.”

 

 

Verhoogde techniciteit, zelfde energiefactuur?

Op vlak van techniek zit alles geïntegreerd in het gebouwbeheersysteem. Ook de liften en branddetectie bijvoorbeeld. Er is in het algemeen heel wat comfort toegevoegd, al moest natuurlijk altijd de afweging gemaakt worden tussen het prijskaartje, de terugverdientijd en de rol van de campus binnen het grotere plaatje van AZ Nikolaas. “Dit is een klein nieuwbouwziekenhuis dat deel uitmaakt van een groter geheel. De financiële middelen die wij kunnen inzetten voor spitstechnologieën zijn verhoudingsgewijs dan ook kleiner. Zeker omdat onze behoeften anders ingevuld zijn ten opzichte van een grotere acute campus. In Sint-Niklaas bevinden zich meer kritieke diensten dan hier. Het is dus zoeken naar de juiste balans en investeren in hetgeen wij specifiek nodig hebben”, redeneert Luc De Roos.
Een exacte voorspelling is uiteraard niet eenvoudig, maar ondanks de verhoogde activiteit van het ziekenhuis zal de energiefactuur normaal gezien evenredig binnen de perken blijven. “Enerzijds is het ziekenhuis nu wel gegroeid, anderzijds zijn er de nieuwe energiebesparende technieken die meegenomen werden”, maakt Luc De Roos een eerste analyse. “We beschikken over zonnecollectoren voor warmwaterproductie, binnenkort komt er een BEO-veld en daarnaast hebben we ook fotovoltaïsche cellen. We zijn uiteindelijk van 80 naar 32 boringen gegaan wat betreft het BEO-veld op basis van een algemene haalbaarheidsstudie. Je kan gerust verschillende technieken implementeren, maar we kunnen niet de volledige kaart trekken van alle toepassingen. Zo is er niet gekozen voor een WKK bijvoorbeeld. Dat is geen kleine installatie en onze ruimte is beperkt. We zitten met 15 luchtgroepen, 2 koelmachines, de warmtepomp,…”

 

Bart Schelfhout voegt toe: “Ook naar isolatie hebben we een inspanning gedaan en forse stappen voorwaarts gezet. In de oude gebouwen zaten we op sommige plekken nog met enkele beglazing. Nu beschikken we overal over hoogrendementsglas en hebben we ook danig ingezet op dakisolatie. Op basis van de tests scoren we veel beter dan het verplichte minimum. We komen zelfs in de buurt van passiefhuizen.”

 

AZ Nikolaas Beveren

Luc De Roos: “Stroomuitvallen kunnen we counteren met onze twee noodstroomgeneratoren. Eentje van 800 kVA en eentje van 300 kVA. Deze laatste is specifiek bedoeld voor de vitale installaties. We werken met drie categorieën in geval van stroomuitval. Voor bepaalde installaties bepalen we manueel of er noodstroomvoorziening nodig is (1), andere installaties blijven standaard uitgeschakeld (2) en een laatste categorie betreft de installaties die automatisch op noodstroom overschakelen om onze dienstverlening te kunnen garanderen (3). Om het totale ziekenhuis op een stroomuitval voor te bereiden hadden we een groter vermogen, en dus groter budget, nodig. Met deze oplossing konden we de kosten beperken en toch een perfect veilig alternatief aanbieden.

 

 

Voorts maakt het ziekenhuis gebruik van regenwaterrecuperatie voor bijvoorbeeld de openbare toiletten op de gelijkvloerse verdieping. Op de kamers wordt geen regenwater gebruikt. Inzake de bestrijding van legionella worden de BBT-regels toegepast. Er werd maximaal rekening gehouden met de kwaliteit van het gebruikte materiaal: “Als je je netwerk goed aanlegt en de temperaturen goed monitort, moet je dit zeker onder controle kunnen houden”, klinkt het in het Wase ziekenhuis. Daarbovenop voorzien ze in thermische desinfectie als back-up.

 

 

Technisch beheer en onderhoud: outsourcen?

Een interessante vraag die zich binnenkort zal stellen is in welke mate het technisch beheer en onderhoud intern dan wel extern zal gebeuren. Bij de installateurs is het zo bedongen dat zij het eerste jaar instaan voor het onderhoud en de garantie. Nadien volgt er een evaluatie over wat wel of niet uitbesteed kan worden. Een nieuwbouw is in elk geval een ideaal moment om hierover een analyse te maken.

 

 

Aangename vernieuwingen voor de bezoekers

DSC_0474Dirk Verschueren staat tot slot graag nog even stil bij de verbeterde beleving in en rond het ziekenhuis: “Los van de medische en technische vooruitgang, wordt een bezoek aan het nieuwe ziekenhuis ook voor de patiënten en bezoekers in het algemeen een aangenamere ervaring. Voorheen beschikten we namelijk niet over een cafetaria, een belangrijk rustpunt toch wel in een ziekenhuis. En ook door een beroep te doen op de inspiratie en creativiteit van kunstenaars Tadashi Kawamata en Djos Janssens hebben we enkele fijne toetsen aangebracht met hun kunstwerken.”

 

De ontwerpen en de kunstenaars werden gekozen door een professionele jury uit de kunstwereld. Zo mocht Kawamata het onthaal en de cafetaria opfleuren met een gigantisch kunstwerk dat geïnspireerd is op het menselijk brein, terwijl Djos Janssens de wachtzaal van de polikliniek omtoverde tot een kleurrijke en vrolijke omgeving.