Met een grondoppervlakte van 35.000 m² en een totale zorgoppervlakte van 113.000 m², verspreid over een ondergrondse, een gelijkvloerse en nog zes andere verdiepingen, is de nieuwe Clinique du MontLégia best wel indrukwekkend. Door de grootte, maar net zo goed vanwege de architectuur en de ergonomie.

 

De bouw van de Clinique du MontLégia in Luik is nog volop aan de gang. In de loop van 2019 is de opening voorzien. Tot het zover is, zal het nog een drukte van jewelste blijven op de werf. Ondertussen beginnen automobilisten die de snelweg A602 in de richting van Brussel nemen de omvang van het project al te merken.

 

Samensmelting van drie ziekenhuizen

In het kader van een weldoordacht strategisch plan besliste de Luikse ziekenhuisgroep in 2002 om alle activiteiten van drie van zijn zes ziekenhuizen op één enkele site samen te brengen. Het ging daarbij om Saint-Joseph in Luik, Espérance in Montegnée en Saint-Vincent in Rocourt. “In het begin hadden we nog niet bepaald of het om de uitbreiding van een bestaande site dan wel om de aanleg van een nieuwe site zou gaan”, legt Marc Sonnet uit, Directeur Techniek en Infrastructuur van het CHC. “Pas toen we de site van de oude kolenmijn Patience en Beaujonc in Glain gevonden hebben, zijn we aan de bouw van een nieuwe instelling beginnen denken.

 

De eerste werken zijn gestart in 2014, met het saneren en egaliseren van de bodem. De ruwbouw volgde een jaar later. “Opvallend aan de werkplanning is dat ervoor gekozen werd om de toegangswegen en terreinen rond het nieuwe gebouw eerst aan te leggen. Vóór dat de werkmannen verantwoordelijk voor de binnenwerken er aan de slag moesten. We deden dat om te vermijden dat er modder tot aan de ingang van het ziekenhuis zou liggen en omdat we weten dat die bedrijven tot de laatste dag aan de slag zullen zijn. Daarom werden onze parkings al heel vroeg aangelegd.”

 

Een andere bijzonderheid aan het project is de bouw van een nieuwe brug over de snelweg en de aanleg van vier afritten en een rotonde. “Het ziekenhuis fungeert als bouwmeester bij de realisatie van die deelprojecten”, verklaart een enthousiaste Marc Sonnet. “Het is uiteraard een groot voordeel voor ons om op 300 meter van de ingang van de parking een snelwegafrit te hebben die rechtstreeks naar het ziekenhuis leidt.”

 

 

CHC MontLégia vue aérienne

 

 

Gemakkelijke aanpassingen

Om de stabiliteit van het gebouw te verzekeren waren er diep ingewerkte funderingspalen nodig. Dat is een praktijk die eerder courant is in Vlaanderen, maar heel weinig toegepast wordt in Wallonië. “Aangezien het om mijngrond en residubekkens gaat, hebben de berekeningen aangetoond dat we die methode moesten gebruiken”, licht Marc Sonnet toe.

 

Het is een van de eerste ziekenhuizen dat gebouwd wordt  volgens Eurocode 8 (EC8), de nieuwe Europese regelgeving voor bouwen met beveiliging tegen aardbevingen.

 

“Er zijn meer dan 2.600 palen van gemiddeld 20 meter lengte gebruikt, wat gelijkstaat met ongeveer 54 kilometer aan palen als je ze in elkaars verlengde zou leggen.” Het is ook een van de eerste ziekenhuizen dat gebouwd wordt volgens Eurocode 8 (EC8), de nieuwe Europese regelgeving voor bouwen met beveiliging tegen aardbevingen. “Voor de rest is het een klassieke constructie met kolommen en dwarsliggers, die een maximum aan flexibiliteit biedt”, gaat hij verder. “Zoals alle ziekenhuizen proberen wij om zo weinig mogelijk binnenmuren, dragende muren en metselwerk te hebben. Zo kunnen we de structuren gemakkelijk demonteren en weer opzetten in functie van de evolutie van het ziekenhuis.”

 

 

Photo MontLégia AZ4

 

 

De plafonds en verwijderbare wanden zijn van gips. In het consultatiegedeelte werd voor metalen wanden geopteerd om nog meer flexibiliteit te hebben. “Het gebouw is erop voorzien om mogelijke uitbreidingen gemakkelijker te maken. Wij hebben erop aangedrongen dat de stabiliteit van het gebouw voldoende groot moest zijn zodat het toevoegen van een extra verdieping of zelfs twee extra verdiepingen op bepaalde vleugels geen probleem zou vormen. Vanuit dezelfde optiek is zowel op het gebied van de luchtkanalen als van de elektrische aansluitingen alles voorzien om het proces te vereenvoudigen. Het volstaat om de nieuwe verdieping te bouwen, die aan te sluiten op de onderliggende verdieping en je bent rond.”

 

 

“Wij hebben erop aangedrongen dat de stabiliteit van het gebouw zo groot moest zijn dat het toevoegen van een extra verdieping of zelfs twee extra verdiepingen op bepaalde vleugels geen probleem zou vormen.”

 

 

Een performante bouwschil

Voor wat de energiekeuzes betreft, is de visie van het CHC van Luik duidelijk: “In plaats van groene of ecologische energie te produceren, letten we vooral op het beperken van ons verbruik”, verklaart Marc Sonnet. “De beste energie is niet-verbruikte energie.” Die stelling heeft de projectverantwoordelijken ertoe aangezet om de klemtoon te leggen op het prestatievermogen van de bouwschil. “Onderzoek heeft tot de conclusie geleid dat niet het verwarmen maar wel het afkoelen van het gebouw de grootste uitdaging voor onze instelling zou zijn. We hebben gehamerd op een goede luchtdichtheid, ook met de geluiddichtheid in het achterhoofd. Toch wel van essentieel belang gezien de nabijheid van een autosnelweg. Op slag hebben we nu een gebouw met een warmte-isolatieniveau van K30, wat helemaal niet slecht is voor een mastodont van die omvang.” Verwarmende en afkoelende plafonds in alle kamers, consultatieruimtes en kantoren zullen voor de afkoeling van het gebouw zorgen.

 

“Niet het verwarmen, maar wel het afkoelen van het gebouw wordt de grootste uitdaging voor onze instelling.”

 

Voor wat het energieconcept voor de productie van koelte betreft, situeert het nieuwe ziekenhuis zich in een 10-15°C-regime. “Zo kunnen we het elektriciteitsverbruik op onze site met wel 20 % te verminderen in verhouding tot een klassieke oplossing”, verduidelijkt de technisch directeur. En om ontvochtigingsproblemen op te lossen in de lokalen waar dat nodig is, heeft de instelling gekozen voor warmtepompen die van 10-15°C naar 6-12°C zakken. “Als kers op de taart hebben we, tussen de productie van warmte en van koude, warmtepompen geplaatst die de energie tussen de beide stromen zullen recupereren. Die zullen ons in staat stellen om uitermate hoge rendementen te halen, interessant voor de productie van warmte en van koude.”

 

 

Final 3 bis-LR

 

 

Een maximum aan natuurlijk licht

Het ziekenhuis zal ook volledig uitgerust zijn met een ledverlichtingssysteem. Om voor een aangename sfeer met veel licht te zorgen wordt zoveel mogelijk natuurlijk licht binnengelaten. “Bovenop de consultatieruimtes zijn glazen dakkoepels voorzien om het daglicht binnen te trekken”, gaat Marc Sonnet verder. “Aan de inkom van het gebouw zorgt een atrium van vijf verdiepingen hoog ervoor dat licht ook daar ruimschoots binnenvalt. Ter hoogte van de zorgeenheden hebben we zones gecreëerd voor ontmoetingen tussen de patiënten en de bezoekers in gangen van zeven meter breed, ook daar baad je in natuurlijk licht dankzij de grote glazen wanden die een wonderlijk uitzicht over de stad Luik bieden.”

 

Het welzijn en comfort van de patiënten en het ziekenhuispersoneel worden ook sterk ondersteund door de architectuur en de ergonomie van het nieuwe gebouw. In de witte gedeelten van het gebouw zullen de consultatieruimtes en zorgeenheden ondergebracht worden, verspreid over het gelijkvloers en de verdiepingen. “De zorgeenheden worden in een kruisvorm gebouwd, met een opvangruimte in het midden”, merkt Marc Sonnet op. “In plaats van een klassieke gang van 50 meter lang, zal elke tak van het kruis hier min of meer 20 meter lang zijn, wat het werk voor de verpleging zal vergemakkelijken.” De ondergrondse parkeerruimtes zullen rechtstreeks toegang bieden tot de verschillende diensten.

 

 

Het antracietzwart verwijst naar de kleur van steenkool, als een knipoog naar de geschiedenis van de site.

 

De zwarte gedeelten, aan de achterkant, staan in het teken van de zogenaamde medisch-technische aspecten. “Zoals de zware diensten van het ziekenhuis. Denk aan de spoedafdeling, de intensieve zorgafdeling, de operatiekwartieren, het laboratorium…”, licht Marc Sonnet toe. De overgang van het ene deel naar het andere zal mogelijk zijn via een gang. “Het bijzondere aan de zwarte gevel alsook aan de witte gevel is dat hij van keramiek is. In plaats van voor een metalen gevel(bekleding), in aluminium of massief laminaat, of zelfs in baksteen, hebben wij geopteerd voor keramiek. Wit is de typische ziekenhuiskleur en het antracietzwart verwijst naar de kleur van steenkool, als een knipoog naar de geschiedenis van de site.”

 

 

Het nieuwe ziekenhuis in cijfers

€ 260 miljoen: het totale budget voor de bouw van de kliniek (parkings en terreinen inbegrepen, maar medisch materiaal en meubilair niet inbegrepen)

200 m: de lengte van de twee verblijfvleugels

2.000: het aantal parkeerplaatsen

40: het aantal liften op de site

8: AGV (automatische geleide voertuigen), ook schildpadrobots genoemd en bestemd voor het verplaatsen van de karren binnen het ziekenhuis

720: het aantal klassieke ziekenhuisbedden

120: het aantal plaatsen in het dagziekenhuis

2.800: het aantal medewerkers (loontrekkers, artsen en zelfstandige dienstverrichters) dat in de Clinique du MontLégia zal werken

 

 

 

Dit artikel verscheen in editie 017 van het magazine Zorg&Techniek (zorg.tech)