Het ziekenhuis van Bornem ondergaat een ware metamorfose en groeit aanzienlijk in oppervlakte: van ongeveer 16.000 m2 naar 32.000 m2. Hierbij wordt er heel wat gerenoveerd, afgebroken, heropgebouwd en bijgebouwd. Marcel Zoons (Directeur Gebouwen, Techniek en Hoteldienst) ontvangt ons voor een stand van zaken: “De eindmeet is bijna in zicht. Eind 2018 zitten de laatste renovaties erop.”

 

Het ziekenhuislandschap is in constante evolutie. Enerzijds zijn er de vele netwerken of netwerkintenties die gevormd worden, anderzijds wordt er volop gebouwd en gerenoveerd. De Sint-Jozefkliniek, met campussen in Bornem en Willebroek, bevindt zich op beide vlakken in volle beweging.

 

Marcel Zoons
Marcel Zoons (Directeur Gebouwen, Techniek en Hoteldienst)

Op 24 november 2016 ondertekenden AZ Heilige Familie Rumst en Sint-Jozefkliniek Bornem een intentieverklaring tot samenwerking in een regionaal ziekenhuisnetwerk. De beide ziekenhuizen blijven gewoon werken zoals voorheen, maar de activiteiten zullen zorgstrategisch op elkaar afgestemd worden voor een zo goed mogelijk zorgaanbod in de regio. De ziekenhuizen zijn ondertussen overgegaan naar een fusietraject waarbij ze vanaf 1 januari 2018 in één vzw zullen werken en vanaf 1 januari 2019 als één ziekenhuis zullen fungeren met drie campussen.

 

 

De bouwplannen van de Bornemse zorginstelling dateren dan weer al van voor 2000, toen kwam het thema voor het eerst ter sprake. Marcel Zoons kwam bij het ziekenhuis op 1 december 2007. “In de periode 2000-2006 was er al heel wat voorbereidend werk verricht. In 2006 werd ons ziekenhuis echter gevraagd om het management en de activiteiten over te nemen van het ziekenhuis in Willebroek. En dat veranderde ons bouwverhaal toch wel.”

 

Een deel van het masterplan dat al lopende was vóór Willebroek werd weliswaar sneller uitgevoerd, in 2010, omdat aangetoond werd dat deze vernieuwing de rest van het nog te herwerken masterplan niet zou hinderen. “Te herwerken masterplan, inderdaad, want de samenvoeging met Willebroek zorgde voor een andere context”, licht Marcel Zoons toe. “In Willebroek zullen aan het einde van de rit alle afdelingen verdwijnen, maar er zullen nog altijd activiteiten plaatsvinden. Het blijft namelijk een daghospitaal geneeskunde en heelkunde, met operatiekwartier, RX, kiné, consultaties…

 

Om de bouwperiode te kunnen beperken, werd in samenspraak met de architect besloten om, met uitzondering van enkele specifieke zaken, via één aannemer te werken: “Cordeel kreeg de rol van coördinator toebedeeld. Elke onderaannemer moest echter wel goedgekeurd worden en uiteraard voldoen aan de wetgeving en de normen.”

 

Sint-Jozefkliniek Bornem

 

 

Sint-Jozefkliniek Bornem

 

 

Sint-Jozefkliniek Bornem

 

 

Wat zijn ondertussen de verwachtingen op basis van het (nieuwe) energieverbruik?

“Dat wordt moeilijk om in te schatten”, is Marcel Zoons realistisch. “Want er verandert toch een en ander. Zo hadden we vroeger geen stoombevochtiging bijvoorbeeld en nu wel. Toch een serieuze energievreter, maar een belangrijke toevoeging.”

 

“De oude stookplaats die in blok C op de vierde verdieping zat werd ontmanteld. We hebben blok C volledig gekoppeld aan de nieuwe stookplaats die we boven blok F plaatsten. Blok F is het energetische hart van het volledige ziekenhuis, op Blok B na waar we nog een aparte stookplaats hebben.”

 

Er werd ook een WKK geïnstalleerd die voortaan instaat voor het warme water in Blok E en blok F en die ook elektriciteit levert. In Blok D werd geïnvesteerd in een zonneboiler die instaat voor de sanitaire voorzieningen in de verblijfsafdelingen. Ook via zonnepanelen, in 2010 al geplaatst, wordt volop gebruik gemaakt van de kracht van de zon.

 

 

 

 

In welke mate wijzigt het technisch team en in welke mate worden zaken uitbesteed?

Het aantal bedden stijgt weliswaar niet, maar de oppervlakte wel. En ook de techniciteit evolueert. “Op dit moment zitten we voor veel zaken nog in de garantieperiode bij de installateurs. Over het algemeen besteden we relatief weinig uit. Na die garantieperiodes kan daar enigszins verandering in komen. Anderzijds hebben we eind september nog een vacature ingevuld waardoor onze technische dienst weer een beetje gegroeid is.”

 

De Sint-Jozefkliniek bevindt zich momenteel in een accreditatieproces. Welke gevolgen heeft dit voor de technische dienst?

“Vroeger hadden we geen biotechnicus in dienst. Iets meer dan anderhalf jaar geleden kwam hier verandering in, in het kader van de accreditering. Daarnaast hebben we het voorziene toegangssysteem met badges verder uitgerold dan oorspronkelijk besproken. Om nog meer controle en beveiliging te kunnen garanderen.”

 

 

Hoe zorgen ze in het ziekenhuis van Bornem voor een gezond binnenklimaat?

 

VENTILATIE
“Als alle werken ten einde zijn, zal zo goed als het volledige ziekenhuis geconditioneerd zijn door middel van hygiëneventilatie en koelplafonds. Door een minimum aan ventilatie, weliswaar volledig binnen de geldende normen, en de toepassing van koelplafonds met een waterregime van 15-20°C verbruiken we minder energie dan bij een klassieke conditionering met enkel luchtkoeling. In de tussenseizoenen en winter koelen we met free cooling. Door automatische zonwering toe te passen vermijden we ook dat we instralende zonne-energie moet wegkoelen.”

 

LUCHTVOCHTIGHEID
“Ons gebouwbeheersysteem bewaakt de temperaturen en de vochtigheid in het hele gebouw. We opteerden ervoor om alle luchtgroepen te laten bevochtigen vanuit een centrale gasgestookte stoomgenerator. Dit kost heel wat minder dan verschillende decentrale kleine elektrische stoomproducties.”

 

FILTERS
En hoe wordt er vermeden dat ziektekiemen zich verspreiden via luchtkanalen? “Op elke filter in het ventilatiesysteem staat een drukbewaking die aangeeft wanneer de filters vervangen moeten worden. Daarnaast hanteren we al vele jaren een programma om alle ventilatiekanalen, zowel de extractie als de pulsie, preventief te reinigen.”

 

 

 

Dit artikel verscheen in editie 017 van het magazine Zorg&Techniek (zorg.tech)