Logisch, compact en future-proof

 

Voor zorg met een hart kunnen de mensen uit de regio Meetjesland vanaf de lente van 2017 terecht in het nieuwbouwziekenhuis van AZ Alma, gelegen op de Ringlaan in Eeklo. Henk Vincent is Directeur Facilitaire Diensten en Masterplan bij het algemeen ziekenhuis, en dus de ideale persoon om het verhaal van het nieuwe AZ Alma uit de doeken te doen.

 

Eind vorige eeuw was er voor het eerst sprake van een nieuwbouwziekenhuis voor de regio. Mieke Vogels, toenmalig Vlaams minister van Welzijn, Gezondheid en Gelijke Kansen, bepaalde echter dat er een fusie moest komen tussen het ziekenhuis van Eeklo en dat van Sijsele. Pas dan kon er werk gemaakt worden van een gemeenschappelijk, nieuw ziekenhuiscomplex.

 

Henk VincentRudy Maertens kwam aan boord als Algemeen Directeur in 2003 en Henk Vincent vervoegde AZ Alma een jaar later om er Directeur Facilitaire Diensten en Masterplan te worden. “Toen ging de bal helemaal aan het rollen. In 2004 zijn we met een wit blad begonnen aan deze grote opdracht. Er was nog geen grond, nog geen concept, nog geen plan”, herinnert Vincent zich. “Vandaag staan we ondertussen op de vooravond van een nieuw tijdperk.”

 

De huidige campus in Eeklo zal volledig verdwijnen. Er zullen geen activiteiten van AZ Alma meer plaatsvinden. “Dat gebouw is intussen eigendom van de stad Eeklo en maakt deel uit van een nieuw project. De campus in Sijsele wordt een polikliniek, hospitalisatie zal er niet meer mogelijk zijn. Ook daar staat met Sanapolis trouwens een nieuw project klaar.”

 

“We willen een future-proof ziekenhuis zijn, dat voorbereid is op een snel evoluerende toekomst vol nieuwe uitdagingen”

 

Klaar voor de toekomst

De werken aan het nieuwe ziekenhuis bevinden zich in een afrondende fase. De opening is voorzien in de lente van 2017. Henk Vincent: “We hebben geprobeerd, en daar zijn we in geslaagd denk ik, om een hedendaags gebouw te creëren met de beste beschikbare hedendaagse technieken. We willen een future-proof ziekenhuis zijn, dat voorbereid is op een snel evoluerende toekomst vol nieuwe uitdagingen.”

 

Zorginstellingen: “future-proof”!? was dit jaar ook het thema van het jaarlijkse VTDV-congres. En Henk Vincent begrijpt de keuze voor dat thema: “De evolutie van de technieken is zodanig snel dat het niet eenvoudig is om alles bij te houden. Wat vandaag baanbrekend is, kan over twee jaar alweer voorbijgestreefd zijn. Dat moet je in het achterhoofd houden als je een nieuw ziekenhuis bouwt. Er moet ruimte zijn om te evolueren, mee te groeien, te veranderen.”

 

AZ Alma Eeklo

 

“Een van onze grote vernieuwingen is dat ons nieuw complex sleutelloos zal zijn. Onze medewerkers zullen niet langer rondwandelen met een sleutelbos, alles zal via de badge gebeuren. Daarbij zullen we beschikken over een heel sterke beveiliging in functie van de zones. Hetzelfde geldt voor de technische kokers, de parkings, de kleedkamers,… De badge is de toegangspoort.”

 

“Het illustreert meteen de visie van het ziekenhuis: het is flexibel en voorbereid om nieuwe technieken te implementeren, maar pint zich vooraf niet vast op bepaalde zaken.”

 

Het ziekenhuis is voorzien om het transport van goederen via een AGV-systeem te doen, dat zijn Automated Guided Vehicles. De gangen en circulatiestromen zijn daarop aangepast. “Maar dit systeem zal niet van bij de opening van het ziekenhuis toegepast worden”, licht Vincent toe. “Eerst willen we de verhuis goed verteren en ervoor zorgen dat alle processen zo snel mogelijk optimaal verlopen. Daarna zullen we een kosten-batenanalyse uitvoeren om te bepalen of AGV opportuun is.” Het illustreert meteen de visie van het ziekenhuis: het is flexibel en voorbereid om nieuwe technieken te implementeren, maar pint zich vooraf niet vast op bepaalde zaken. “Een vernieuwing die er wel zeker komt, is de track and trace in het hele gebouw. We gaan via tagging ook registreren welke materialen er waar passeren.”

 

Healing environment

AZ Alma
“De loopafstanden worden tot een minimum gereduceerd. Qua exploitatie zetten we heel wat stappen vooruit.”

Naast future-proof, duikt ook de term ‘healing environment’ steeds vaker op. Al worden daar weleens verschillende interpretaties aan gegeven. AZ Alma probeert die healing environment echt tot leven te brengen en streeft een niet-klinische beleving na. Zoveel mogelijk natuurlijk licht, rustige en natuurlijke materialen in combinatie met een aangenaam kleurenpallet. Een sfeer en omgeving die rust oproepen. “In bepaalde zones heb je echter geen daglicht en moet je sowieso terugvallen op kunstlicht. Op die plaatsen maken we voor de verlichting gebruik van tunable-white, licht dat zich qua kleur aanpast aan het uur van de dag. Dit komt het bioritme van medewerkers en patiënten ten goede. Daarnaast denken we uiteraard ook aan de ergonomie van iedereen. Zo plaatsen we de stopcontacten niet onderaan, maar op een hoogte van 1m05.”

 

Een ander element dat de beleving ten goede komt, is de doordachte en subtiele manier waarop de technieken geïntegreerd zitten in het gebouw. Daarbij werd ook rekening gehouden met de onderhoudbaarheid van de infrastructuur, legt Vincent uit: “We hebben gekozen voor materialen die tegen een stootje kunnen zonder dat ze meteen geblutst raken of vol krassen staan. De muurbekleding is 1m10 hoog, er is overal muurbescherming, de metalen lijnen van de deuren zijn gefreesd,… De wanden zijn overigens geen gips-karton, maar cementvezelplaten. Die zijn veel harder en je kan er ook meer aan ophangen. Ook qua RF-waarden en akoestiek zitten we heel goed hiermee.”

 

Compact, efficiënt en logisch

De laatste werken worden op dit moment nog uitgevoerd in de nieuwbouw, maar uit verschillende hoeken hoorde Henk Vincent al positieve commentaren over het nieuwe AZ Alma: “Als ik mijn oor te luister leg bij collega’s en andere mensen uit de sector, komt vaak de opmerking terug dat het gebouw heel logisch in elkaar zit en daardoor heel functioneel is. Alle diensten zitten heel logisch gepositioneerd, zowel horizontaal als verticaal. De loopafstanden worden tot een minimum gereduceerd. Qua exploitatie zetten we heel wat stappen vooruit.”

 

AZ Alma Atrium Buitenkant-2
“We hebben het gebouw aangepast in functie van de processen en niet omgekeerd. Dat vereist heel wat (proactief) denkwerk en leidt tot vernieuwende concepten.”

 

De structuur van het complex werd dan ook niet zomaar uit de hoed getoverd. In totaal werden 24 werkgroepen actief geconsulteerd, wat neerkomt op zo’n 250 mensen die meedachten over de perfecte indeling en invulling. “We hebben de gebruikers echt betrokken en geregeld de vraag gesteld: ‘Beantwoordt dit aan jullie verwachtingen of zien jullie het anders?’ We hebben het gebouw aangepast in functie van de processen en niet omgekeerd. Dat vereist heel wat (proactief) denkwerk en leidt tot vernieuwende concepten.”

 

Sterk gewerkt op redundantie

Het ziekenhuis focust eveneens op redundantie, vertelt Henk Vincent. “Wij kunnen heel autonoom functioneren. We zijn weinig afhankelijk van externe onderbrekingen van nutsvoorzieningen. Wat betreft elektrische stroom hebben we de volledige installatie met noodstroomgroepen opgedeeld in 3 groepen, goed voor 3600 kVA. Hiermee kunnen het hele ziekenhuis overnemen. Zolang er mazout aangeleverd wordt, kunnen we volledig autonoom functioneren op dat vlak. Daaraan zij twee batterijen van roterende UPS’en gekoppeld, zo ondervinden we geen hinder bij het overschakelen op noodstroom. We beschikken ook over dubbele serverrooms die permanent parallel functioneren en over 6 datarooms, verspreid over het gebouw, die kruiselings met elkaar verbonden zijn.”
Naar watervoorziening toe zijn er twee autonome waterleidingen die binnenkomen in het ziekenhuis en waartussen er gemakkelijk geswitcht kan worden.

 

Welke zaken worden intern gedaan en wat wordt uitbesteed?

“Wat we op dit moment in huis doen, zullen we ook blijven doen in de nieuwbouw. Voeding en catering blijven sowieso interne keuken. Uit onze laatste patiëntenbevraging haalden we een score van meer dan 90%. Ook schoonmaak zullen we zelf blijven doen. Wat de technische zaken betreft zullen we bepaalde zaken inderdaad outsourcen. De installaties die we implementeren zijn van die orde dat het bijna onmogelijk wordt om het in al zijn facetten door de eigen mensen te laten onderhouden. We behouden zeker en vast onze huidige technische dienst, maar breiden hem uit met specifieke externe expertise. De medische apparatuur van tegenwoordig is eveneens van een andere generatie. Ook daar is externe hulp welkom. Maar het basisfunctioneren, dat blijven we zelf doen”, aldus Vincent.

 

 

Beeldmateriaal: © Geert Vincent