‘t Winkeltje in wzc Ter Kempen brengt de bewoners elke donderdag veel meer dan koopwaar alleen

 

Woonzorgcentrum Ter Kempen uit Meerhout is de thuisplek voor 25 bewoners met met een cognitieve, mentale of psychische aandoening en voor 25 ouderen met dementie. Sinds mei 2016 staat donderdagvoormiddag meer dan ooit aangeduid in de agenda, want dan opent onder het goedkeurende oog van bewoonster Mia het woonzorgwinkeltje van 10u30 tot 11u30.

 

Een goed jaar geleden ging, op initiatief van Ann Delacauw, ’t Winkeltje open. Een project dat kadert in de visie van het wzc om de sociale interactie bij de bewoners te bevorderen en de participatie te verhogen. “De bedoeling is om kansen te scheppen voor positieve rollen en wederkerigheid bij de bewoners”, omschrijft Ann het uitgangspunt van ’t Winkeltje. Ann is kinesiste in Ter Kempen en heeft daarnaast ook een bijkomende inhoudelijke opdracht ter ondersteuning van het team.

 

Het idee groeide voort na een deelname aan een innovatielab in samenwerking met Welzijnsplatform Kempen, RESOC Kempen, Provincie Antwerpen en Thomas More Hogeschool. “Hoe kunnen we wederkerigheid, initiatief, sociale beleving en contact creëren? Onze bewoners hebben dan wel beperkingen, het zijn nog steeds levendige mensen die graag bezig zijn en die talenten hebben. Daar moet je iets mee doen”, legt Ann uit. “Zo kwamen we uiteindelijk uit bij ons winkeltje. Het schept een kader waarbij onze bewoners in een andere context contact met elkaar en met mensen van buiten het woonzorgcentrum hebben. We vinden het belangrijk dat het niet de directie of de zorgkundigen zijn die het winkeltje opvolgen en mee beleven, maar andere mensen zoals vrijwilligers. Zo proberen we nog meer een authentieke sociale situatie na te bootsen.”

 

Bewoonster Mia is een centrale factor in het winkeltje. Met de hulp van de vrijwilligers is zij doorgaans de winkelverantwoordelijke, al helpen ook andere bewoners mee. De winkel wordt opengehouden met liefst zo weinig mogelijk inmenging van het woonzorgcentrum. “Het moet echt iets zijn van, voor en door de bewoners”, licht Ann toe. “In het begin was ik elke donderdag aanwezig en volgde ik actief het geheel op. Maar beetje bij beetje verdween ik dan bewust naar de achtergrond. Je moet de bewoners vrijheid geven. Later kom ik dan wel verhaal halen bij Mia, die mij informeert over de verkoopsdag. Dan geeft ze me meteen mee wat er goed verkocht is of wat ik zeker niet mag vergeten inkopen voor volgende week. En als ik dan dee week nadien iets vergeten zou zijn, dan is Mia zeker niet te bedeesd om aan mijn oren te trekken”, lacht Ann. “Ze heeft dan ook het beste voor met de winkel en die betrokkenheid is prachtig.”

 

Het aanbod varieert geregeld. Als er iets nieuws bijkomt in het assortiment, wordt dit vooraf aangekondigd. Vaak komen er nieuwe producten bij op vraag van de bewoners. Daaraan zie je ook dat het leeft. “We verkopen eten en drank dat standaard niet op ons menu staat. Zoals Zwanworstjes of Melocakes en ander snoepgoed, mosseltjes, opgelegde haring, balletjes in tomatensaus, frisdrank…  We werken ook met thema’s zoals Pasen, Kerstmis, of Valentijn. Afhankelijk van de periode vind je in het winkeltje daarom ook weleens sieraden of aftershave.”

 

Na verloop van tijd is het winkelgebeuren uitgegroeid tot een totaalgebeuren. De bewoners komen naar het winkeltje of schuiven gewoon mee aan tafel voor een koffie en een koekje. Daarom zijn er doorgaans twee vrijwilligers aanwezig: iemand die helpt bij het winkeltje en iemand die de koffie verzorgt alsook de bewoners ophaalt. Ook familieleden en bezoekers komen graag eens langs. De keuze om op donderdagvoormiddag te openen is trouwens niet toevallig. Op hetzelfde moment kunnen bewoners ook even naar de markt in Meerhout gaan en een dagje eerder, op woensdag, is het bankdag. Dan kunnen de bewoners bij het onthaal hun zakgeld oppikken.

 

Het winkeltje is ergens ook een goed alternatief voor de markt in Meerhout. “Voor sommige mensen is een bezoek aan de markt te veeleisend, op fysiek vlak dan, of zijn er niet voldoende begeleiders om iedereen mee te kunnen nemen. Als de thuisblijvers iets wilden kopen, moesten ze vroeger dus hun geld meegeven met een begeleider die voor hen de koopwaar kocht en meebracht. Maar het is zo veel leuker om zelf je producten te kunnen kiezen en te betalen. Voor die mensen is het winkeltje daarom extra aangenaam. Ze kunnen zoals vroeger nog eens boodschappen gaan doen”, verklaart Ann een deel van het succes.

 

 

Talenten van bewoners benutten

In Ter Kempen proberen ze zoveel mogelijk de achtergrond en de talenten van hun bewoners naar waarde te schatten: “Zo hebben we onder andere bewoner Paul, vroeger cafébaas en groot liefhebber van de koers. Als er bijvoorbeeld een groep fietsers van OKRA halt houdt in onze cafetaria, dan staat Paul met veel plezier klaar om mee te helpen bedienen. Het zou zonde zijn om de ervaring en goesting van iemand die 16 jaar lang een café had links te laten liggen. Zijn koersliefde zal binnenkort meer dan ooit tot uiting komen, want samen met Paul zijn we een koerswedstrijdje aan het plannen.”

 

 

Totaalgebeuren voor alle bewoners

TafelDe bewoners staan samen met de vrijwilligers in voor de aankoop, de voorbereiding en de organisatie van de winkeldag. Ondertussen is het openhouden van de winkel geëvolueerd naar een totaalgebeuren met koffie en een gezellige babbel.

Mia is een centrale pion in de winkel, maar ook andere bewoners dragen hun steentje bij. Een keer in de maand trekt Mia naar de markt en wordt ze dus vervangen in het winkeltje. En meestal doet An de inkopen, maar soms wordt ook een bewoner op pad gestuurd.

 

 

Mia zet de winkel klaarEen winkel met mooie verhalen

Mia is de verantwoordelijke omdat je altijd op haar kan rekenen en omdat ze iedereen goed kent. Zo weet ze ook perfect wie diabeticus is en bepaalde producten dus niet mag kopen. Al mag je niet altijd te snel oordelen.

 

Zo had een tijd terug een bewoner met diabetes een en ander met suiker gekocht. Er ging een belletje rinkelen en er werd snel gekeken wat de bewoner van plan was, want zelf mocht hij niet snoepen. “Maar wat bleek,” herinnert An zich nog levendig, “hij had dat gekocht als cadeau voor de mensen die hem verzorgden, echt mooi. Het lijkt een eenvoudig iets, ons winkeltje, maar je moet dieper kijken. Hetgeen erachter zit is vaak heel mooi en belangrijk!”