18 april staat in de zorgsector bekend als Dag van de rechten van de patiënt. Het AZ Jan Portaels wil deze gelegenheid niet zomaar laten voorbijgaan. Dit jaar nam het ziekenhuis deel aan een onderzoek van de CM rond het verstrekken van financiële informatie aan patiënten. 

Ombudsvrouw Sofie Peumans legt uit: “Er zijn verschillende rechten waar een patiënt op moet kunnen rekenen. Een zeer belangrijk recht is het recht op informatie. Over de gezondheid, de behandeling, de verwachtingen, maar ook over de financiële aspecten van een behandeling of onderzoek. Op basis daarvan moet een patiënt zijn of haar toestemming geven om al dan niet op het behandelingsaanbod in te gaan, wat in vaktermen geïnformeerde toestemming heet.”

Zo werd in het AZJP getest wanneer en hoe een patiënt geïnformeerd wordt bij een geplande heupoperatie: via de website, de documentatie die het ziekenhuis aan de patiënten geeft en via orthopedisch chirurg Andy de Jong. “Patiënten vragen zelf niet vaak naar financiële informatie en ook als arts ken ik al die info niet in detail. Natuurlijk vind ik het belangrijk dat iedere patiënt op alle vlakken goed geïnformeerd is. Daarom stuur ik de patiënten door naar de facturatiedienst, waar ze een raming van de kosten kunnen vragen.”

Ook twee patiënten van dokter Andy de Jong werden bevraagd. Beiden gaven te kennen goed geïnformeerd te zijn. Opvallend is nochtans dat de ene wat betreft financiële info weergeeft wel voldoende geïnformeerd te zijn en de andere niet. Nochtans hadden ze allebei toegang tot dezelfde informatie via de preoperatieve map, het consult bij de dokter, de website en bijhorende rekenmodule.

Ombudsvrouw Sofie Peumans: “Ondanks de informatie die ziekenhuizen geven, blijkt dat de boodschap bij de ene patiënt wel aankomt en bij de andere niet. Dit zou overeenkomen met de groep van patiënten die de CM in haar onderzoek heeft bevraagd. Patiënten zijn vaak in de weer met hun ziekte, zijn ongerust over de behandeling, de gevolgen ervan en vragen zich af of het wel goed komt. Men staat vaak niet stil bij de financiële aspecten. We merken ook regelmatig een vorm van ‘financiële ongeletterdheid’ op. Patiënten weten bijvoorbeeld niet altijd wat hun hospitalisatieverzekering zoal dekt. Vandaar ook een oproep aan de patiënten: durf financiële vragen te stellen zodat je niet voor onaangename verrassingen komt te staan.”

Op de vraag of ziekenhuizen nog meer moeite kunnen doen op het vlak van financiële informatie antwoordt de ombudsvrouw: “Ik heb de laatste jaren een positieve evolutie gezien in het AZ Jan Portaels. Men zou echter nog kunnen verbeteren door aan de hand van voorbeelden weer te geven wat bijvoorbeeld een ereloon aan 150% betekent. Nu blijft dit vaak te abstract. Daarnaast denkt men in het ziekenhuis na over een loket waar alle praktische, administratieve informatie gegeven kan worden bij geplande opnames. Een patiënt zou dan enerzijds het preoperatieve consult hebben en daarna aansluitend het ‘financiële consult’, waar alles specifiek op maat van de betrokken patiënt overlopen wordt. Dit zou ook de artsen de kans geven om zich nog meer toe te spitsen op het medische luik.”